Mardin Roj

Mîrê Bilurê Egîdê Cimo kimdir?

Mîrê Bilurê Egîdê Cimo kimdir?
  • 30 Ocak 2022 23:24

Mîrê Bilurê (Kavalın miri) olarak bilinen 87 yaşındaki Kürt sanatçı Egidê Cimo 3 yıl önce bugün Ermenistan’ın başkenti Erivan’da yaşamını yitirdi. Van’ın Özalp ilçesinden Erivan’a sürgün giden bir ailenin çocuğu olan Egidê Cimo, 1932 yılında Ermenistan’ın Erdeşer köyünde dünyaya gelmişti.

 

Mîrê Bilurê (Kavalın miri) olarak adını bu topraklarda duyuran Egîdê Cimo’nun ölümünün 3’üncü yıl dönümü. Nefesiyle ses verdiği meyi ile Kürtçe kilamları günümüze taşırdı. Kürtlerin müzik hafızasında önemli bir yere sahip olan Erivan Radyosu’nun mihenk taşlarından olan Egîdê Cimo, eşlik ettiği dengbêjlerin klamlarına ezgi, ruh ve can oldu.

 

Vanlı ailesinin 1918’de göçüyle Ermenistan’ın Erivan kentinin Erdeşer köyünde 1932 yılında dünyaya gelen Egîdê Cimo, daha çocuk yaşta sazlıktan kopardığı kamışla yaptığı kavalla müziğe başladı. Ömrünün uzun yıllarını Erivan Radyosu’nda geçiren Egîdê Cimo, eserleriyle ve meyinin tınısıyla Kürtlerin kulaklarından yüreğine kazınan isimlerin başında geliyor.

 

Egîdê Cimo 2013 yılında DİHA’ya verdiği bir söyleşide kavalla tanışma öyküsünü şu şekilde anlatıyordu:

 

“Köyümüzün çevresinde düğünler yapılıyordu, bu müzik çok hoşuma gidiyordu. Köyümüzün kenarında bulunan Çemê Reş’te kamışlar vardı. Ben bir kamış koparıp bağladım, üzerinde delikler açtım. Üfledim ve ses çıktı. Bunun üzerine dedim ki, artık müzik yapacağım. Evimiz köyün diğer evlerinden biraz daha yüksekteydi. Düdüğün sesi çok güzel yayılıyordu ve ben çalınca köylüler duyuyordu. Bir süre sonra her çaldığımda köylüler evin etrafında toplanıyordu.”

 

‘ERİVAN RADYOSU KÜRT MÜZİĞİNİN YOLUNU AÇTI’

 

İlerleyen yıllarda başta mey ve zurna olmak üzere birçok enstrüman kullanan Cimo, 1955’te Erivan Radyosu’nun Kürtçe bölümünde müzisyen olarak çalışmaya başladı. Cimo aralıksız şekilde 35 yıl boyunca Erivan Radyosu’nda kompozitörlük yaptı. Cimo, Erivan Radyosu’ndaki günleri ise şöyle anlatıyordu:

 

“Kürdistan’ın dört bir yanında Kürtler ve Kürtçe yasaktı, ama bizim yanımızda yasak değildi. Biz Kürtlerin sesini tüm dünyaya duyuruyorduk. Herkes bu sayede Kürtlerin kilamlarını dinliyordu. Erivan Radyosu, Kürt müziğinin yolunu açtı ve bu anlamda büyük bir şey oluşturdu. Şimdi birçok Kürt bize ‘Biz sizin müziğinizle, sanatınızla, eserlerinizle büyüdük’ diyor. Şu ana kadar Erivan Radyosu görevini yerine getirdi, şimdi artık başka şeylere görev düşüyor.”

 

ERİVAN RADYOSU’NA KATILMA HİKÂYESİ

 

Kavalıyla Aram Tigran, Şeroyê Biro, Karapetê Xaço ve Aslıka Kadır gibi Sovyet ekolündeki Kürt sanatçılarının seslerine eşlik eden Cimo, Erivan Radyosundaki resmi görevinin yanı sıra Romanos Melikyan Müzik Enstitüsü’nü bitirdi. 1967 yılında yüksek okul diplomasını almayı başaran Cimo, Karapetê Xaco’yu Erivan Radyosu’na da kazandıran bir isimdi. Egîdê Cimo, Xaco’yla tanışma hikayesini ise şöyle anlatıyor:

 

“Sürekli radyo için dengbêj arıyordum. Teyzemin eşi Derviş, Karapet’ten bahsetti. Onların köyüne gittik, Karapet bahçesinde toprağı eşeliyordu. Tanıştık, Lawike Metinî adlı kilamı söyledi ve ben ‘Aradığım ses sendin’ dedim. Sabah erken saatlerdi ve ‘Haydi kalk radyoya gidelim’ dedim. O ise ‘Yürüyerek gideceğiz’ dedi. Bulunduğumuz yerden 20 kilometre uzaklıktaydı radyo ve sohbet ede ede radyoya kadar yürüdük. Karapet’in sesini kaydettik.”

 

 

 

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ