Mardin Roj

Kemikleri gömmek isteyen ailelerden para istediler

Kemikleri gömmek isteyen ailelerden para istediler
  • 26 Haziran 2021

Mezarsız ölüler ülkesine çevrilen Türkiye ve bölge kentlerinde yakınlarının kemiklerine kavuşmak isteyen ailelere yargıdan verilen cevaplar insanlık vicdanını yaralıyor

 

 

Ülkede 40 yıla yakındır sürdürülen savaşta onlarca insan hayatını kaybederken bir çoğunun mezarı dahi bulunamadı. Sürdürülen savaşın sadece savaş sahasıyla sınırlı kalmadığı bu özel savaşta yaşatılanlar insanlık vicdanını yaralamaya devam ediyor. Bir yandan ölen insanlar öte yandan ise yakınları kaybeden ama gidip başında dua edebilecekleri bir mezarları dahi olmayan aileler. Her günü acıya uyanmak olan kayıp yakınlığı ne yazık ki ülkenin gerçeği haline getirildi. İnsanlar sadece yakınlarının kemiklerine dahi ulaşmak için on yıllardır mücadele veriyorlar.Cumartesi anneleri 848 haftadır yakınlarının akıbetini sorarken, yakınlarının kemiklerine kavuşabilmek için hukuk mücadelesi veriyor. Medyada Garzan Mezarlığı olarak bilinen ve uzun süren hukuk mücadelesiyle yakınlarının mezarlarını isteyen aileler gibi binlerce aile var.

 

 

Mahkemeden ret kararı

 

 

Bunlardan biri de, Van Çatak’a bağlı Kayaboğazı köyü Görentaş yaylasındaki çatışmada öldürülen yakınlarının kemiklerini almak için yıllardır hukuk mücadelesi veren aileler. Bianet’ten Ayça Söylemez’in haberine göre, ailelerin açtığı kemiklerin iadesi davası için mahkeme ret kararı verdi. 12 Ekim 1998’de Van Çatak’a bağlı Kayaboğazı köyü Görentaş yaylasında TSK ile PKK arasında çıkan çatışmada resmi kaynaklara göre 22, PKK’ye göre 27 gerilla yaşamını yitirdi. Gerillaların cenazeleri ailelerine teslim edilmedi. Temmuz 2011’de Çatak’ta toplu mezar bulunduğu haberini alan aileler, kendi çocuklarının da orada olabileceğini düşünerek İnsan Hakları Derneği Van Şubesi’ne başvurdu. İç hukuk yollarının tıkanması nedeniyle Avukat Turan Ece dosyayı AİHM’ne taşıdı. AİHM’nin kararı üzerine Av. Ece, Çatak Sulh Mahkemesi’ne 26 Nisan 2013’te başvuru yaptı ve Çatak Sulh Hukuk Mahkemesinde dava açıldı.

 

 

Delil avansı 40 bin TL

 

 

Sürecin yeniden başlamasıyla aileler kemiklere kavuşacaklarını düşünürken mahkeme davayı reddetti. Davayı reddeden mahkeme, ailelerin 40 bin 500 liralık “delil avansı”nı ödemediği gerekçesiyle kemiklerin kendilerine verilmesi talebini de red ederek kemiklerin Kaymakamlığa verilmesine karar verdi. Av. Turan Ece, Kaymakamlığa teslim edilen kemiklerin kimsesizler mezarlığına da gömülebileceğini ifade etti. Dava açıldığı dönemde ailelerin maddi yardım talebi kabul edilmiş, davayla ilgili adli yardım sağlanmasına hükmedilmişti. Ancak dava süresince köyde yaşayan ailelerin mali durumunda bir değişiklik olmamasına rağmen, bu adli yardım kararı daha dosya sonuçlanmadan kaldırıldı. Kemiklerin büyük kısmının 21 Ağustos 2014 tarihli keşiften önce Fareşin yaylasına götürüldüğü keşif sırasında anlaşıldı. Kemiklerin kalanı, Yargıtay’ın bu mahkeme kararını onaması halinde Kaymakamlığa teslim edilecek. Kemikler şu anda Çatak Adliyesinin adli emanetinde. Davanın peşini bırakmayacaklarını vurgulayan Ece, “Ailelerin açmış olduğu ‘tespit ve teslim davası’ devletin kimliklendirme yapmaktan imtina ettiği 2015 tarihinden sonra sadece teslim davasına dönüştü. Ailelerin son talebi, tespit ve teslim değil, kemiklerin birleştirilmek üzere kendilerine tevdi edilmesinden ibaretti. Yani biz davacılar 2015 yılından beri Çatak adliyesindeki adli emanette bulunan kemiklerin birleştirilmek üzere Fareşin’e götürülmesini istiyoruz” dedi.

 

 

‘Yasal kılıf uydurmaya çalışılıyor’

 

 

Yeni Yaşam Gazetesine konuşan İHD Van şubesinden Avukat Mehmet Karataş, mahkemenin asıl dosyayı kapatmak için ailelerden harç adı altında 40 bin lira talep edildiğini belirtiyor. Dosyanın Yargıtay’a gönderilmesi için harç talep edildiğini söyleyen Karataş şöyle devam ediyor: Harç yatırılmadığı takdirde temyiz başvurusundan vazgeçilmiş sayılacak. Bunun amacı davanın üstünü örtmektir. Son dönemde ülkenin geldiği noktada yaşam hakkının ihlalinin ötesinde ailelerin yas hakkını bile kullanamamasıdır. Yaşamanı yitirenlerin kemiklerinin ailelerine teslim edilmemesi aksine maddi bir külfet çıkarılması yüklenmesinin asıl amacı da üstünü örtmeye çalışmalarıdır. Yasal kılıf uydurmaya çalışılıyor. Ailelerin maddi olanağı olmadığı biliniyor ve mahkeme bu kararı da buna göre veriyor. Cenazelere zulüm ötesi durum uygulanıyor. Özellikle cenazelerin devlet araçlarının arkasında sürüklenmesi, kötü muamele yapılması, ölümden sonra da işkence yapılması, verilen cenazelerde bile ailelerden sadece birkaç kişinin definde bulunmasına izin verilmesi devlet politikasını ortaya koyuyor. Bu davanın peşini bırakmayacağız.”

 

 

Ne olmuştu?

 

 

12 Ekim 1998’de Van Çatak’a bağlı Kayaboğazı köyü Görentaş yaylasında TSK ile PKK arasında çıkan çatışmada resmi kaynaklara göre 22, PKK’ye göre 27 gerilla yaşamını yitirdi. Gerillaların cenazeleri ailelerine teslim edilmedi.

 

 

Temmuz 2011’de Çatak’ta toplu mezar bulunduğu haberini alan aileler, kendi çocuklarının da orada olabileceğini düşünerek İnsan Hakları Derneği Van Şubesi’ne başvurdu. Arduç ailesi İHD Van şubesine 4 Ekim 2011’de, diğer aileler de 11 Ağustos 2011’de İHD’ye gitti.

 

 

İHD’li avukatlar Çatak Cumhuriyet Başsavcılığı’na başvurarak, “toplu mezarın kamu marifetiyle açılması, DNA testinin yapılması ve kendi yakınlarına ait olduğunu düşündükleri kemiklerin yakınlarına teslim edilmesini” istedi.

 

 

Çatak Cumhuriyet Başsavcılığı 24 Ağustos 2011’de “kamu adına kovuşturmaya yer olmadığına” ve “taleplerinin hukuk mahkemesi yetkisinde olduğuna” karar verdi. Erciş Ağır Ceza Mahkemesi de kararı onadı.

 

 

Avukat Turan Ece dosyayı AİHM’ne taşıdı. Başvuruyu değerlendiren AİHM, 20 Mart 2013’teki yazısında, “kovuşturmaya yer olmadığı” gerekçesiyle kapatılan dosyanın hukuk mahkemesine taşınıp taşınmadığını sordu.

 

 

AİHM’nin kararı üzerine Avukat Ece, Çatak Sulh Mahkemesi’ne 26 Nisan 2013’te başvuru yaptı, bu başvuru sonucu Çatak Sulh Hukuk Mahkemesinde dava açıldı.

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ