Mardin Roj

Derik’in aşiretleri ile ilgili bilinmesi gerekenler – 2

Derik’in aşiretleri ile ilgili bilinmesi gerekenler – 2
  • 18 Temmuz 2021
İlçemizde, anlatmaya çalıştığımız aşiret olma süreçlerini bitirmiş ve aşiret statüsünü kazanan aşiret YOKTUR. Aşiret adı altında birçok kabile örgütlemeleri var olmuştur. Ancak, aşiret oluşum süreçlerinin tümünü bitiren hiç bir yapı mevcut değildir. İlçemizde geçerli olan aşiret sistemi,“Tamamı akraba olmayan statüsünde olan” aşiretlerdir.
Bunu bir örnekle açıklayabiliriz.“Mala Ebdurrahman” olarak bilinen, Kerkük’ten, Derik’e göç eden aynı babadan gelen üç aile mevcuttur. Bu aileler her birisi Derik’in illeri gelen ailelerindendir. 1.Tacarlar ailesi, Rutan aşireti ile. 2. Süer’ler ailesi, Xidra aşireti ile. 3.Karaşin ailesi ise Mahmuda aşireti ile hareket etmektedirler. Ermeniler ise ayrı bir inceleme konusudur. Ermeniler din , dil , olarak Kürtlerden ayrı bir halk olmasına rağmen , Rutan, Salikan ve Mahmud’a aşiretleri arasında bölünmüşlerdir. Bundan dolayı, hangi aile ve hangi birey bölgeye yerleşmeye gelmiş ise, mutlaka bir aşiretin sosyal yapısı içinde yer almışlarıdır. Aksi takdirde ilçe içerisinde bazı toplumsal sorunların üstesinden gelmeleri güç olacaktır.
Mevcut yapılar incelendiğinde İlçe sınırları dâhilinde ve ilçe merkezi içerisinde yaşayan kabile bileşenlerini aşağıdaki gibi sıralayabiliriz. Bu aşiretler ise kendi içerisinde bir kaç kabile ile meydana gelmişlerdir. Zaman zaman, her biri kendi alanında ilçede egemen konuma gelmişlerdir.
İlçe merkezinde bulunan aşiretler; Rutan, Abbasî, Salîkan, Xidra, Mahmudan, Dêlikî .
İlçe sınırları dahilinde bulunan aşiretler: Sefî (Sefan), Hamî, Sarxwanî (Saruhan), Sorikan, Bêreşî, Porî, Menda, Metinî, Îzol,Şêyxî, Terki, Kikan, Şikakî, Badillî, Dewrêşekî,
Bir diğer yapılanma ise Çayi olarak isimlendirilen kesimdir. Çayi isminde bir aşiret mevcut değildir. En büyük ortak yanı “Dağ” kesimi tarafından ilçeye göç etmiş olmalarıdır. Taşit , Maban,Birini,Xarok , İncil, Deşi, Zemberor köylerine dağılmış olup toplu olarak Eloyi ve Seferiki olarak anılır, Milli Aşiretinin bir kolu olduğu söylenmektedir.
Yani bir topluluğun Aşiret olabilmesi için zengin yada fakir olması, Müslüman veya gayri Müslim olması, aynı yerde ikamet etmiş olmaları önemli değildir.
İkinci bir konu, bana açılan telefonlar ve yazılan mesajlardan anlaşıldığı gibi ,” Neden bizim ailemizden bahsetmemişsin” söylemi olmuştur.
Değerli hemşerilerim
2015 yılında “DERİK -Araştırma Ve İnceleme” adı altında bir kitap yayınlandı. Bu kitapta ulaşabildiğim kadarı ile, ilçe merkezinde bulunan bütün aileler tek tek yazılmıştır. Kendi ailelerinin kitapta yazılmadığını söyleyen bireyler kitabı inceledikleri vakit mutlaka ailelerinden yada en yakın akrabalarından birilerinden bahsedildiği görülecektir.
Bir başka eleştiri konusu ise; Aşiret olgusu işlendiğinde Feodalizm mantığı güdüldüğüdür.
Böyle düşünen okuyuculara bir önerim olacak. Bitlis emiri Şerefxan tarafindan 1597de yazılan ilk Kürt tarihi olan “ŞEREFNAME”yi okumalarını tavsiye ederim. Çünkü bir ülkenin tarihi, bireyin ailesi içindeki tarihi bilmekle başlar, ulusal bilincine değin sürer.
Kaynak: Eyüp Güven
BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ