Mardin Roj

Bagok’taki gerillalardan 34 yıl önceden kalan iki fotoğraf

Bagok’taki gerillalardan 34 yıl önceden kalan iki fotoğraf
  • 01 Nisan 2022

1 Nisan 1988 günü Bagok dağında bir grup ARGK gerillalarından kalan iki fotoğrafın öyküsü çarpıcı…

 

Bin 250 rakımlı Bagok, Nusaybin ile Midyat arasında başlayıp İdil’e kadar uzanan küçük bir dağ silsilesidir. Kürdistan’ı parçalayan üç sınır bölgesine yakın olduğu için de stratejik öneme sahiptir. Bagok’un zirvesinden bakıldığında Mardin’in kalesi ile Nusaybin-Qamişlo’nun ışıklarını ve Şengal’in tepelerini görmek mümkün.

 

Meşe palamudu ağaçları ile bezeli olan bu dağın yamaçlarında binlerce yıl bölgenin kültürleri ve inançları iç içe yaşadı. Mezopotamya’nın en eski halklarından Süryaniler, bu dağa İzlo veya İzala adını veriyor. Süryanilerin kutsal mekanlarından Mor Evgin Manastırı, Bagok’un eteklerinde bulunuyor. Süryanice “Tanrıya hizmet edenlerin dağı” anlamına gelen ve merkezi Midyat olan Süryani bölgesi Turabdin de, Bagok’un etrafındaki köy, kasaba ve ilçelerden oluşuyor.

 

Süryanilerin dışında, son yıllara kadar Bagok’un etrafında çok sayıda Êzidî köyü de vardı. Korucuların baskısı nedeniyle Bagoklu Êzidîler, 1980’li yıllardan itibaren buradaki yaşam alanlarını terk etmek zorunda kaldı. Êzidîler fermanlardan kurtulmak için çareyi bu dağda arıyordu. Yine Süryani-Asuri-Keldani halklarına yönelik 1915’te gerçekleştirilen ve adına “Seyfo” denilen soykırım sırasında da Süryaniler, Bagok’un eteklerine sığınarak kurtulmuştu.

 

BAGOK’TAKİ GERİLLALAR

 

ANF’deki habere göre; Bagok, 1980’lerin ortasından sonra Kürdistan gerillasının üstlerinden biri haline geldi. 1988 yılının Mart ayında ise Kürdistan Halk Kurtuluş Ordusu (ARGK), 30’a yakın yeni gerilla için bu dağın eteklerinde bir siyasi-askeri eğitim devresi başlattı. 20 gün süren eğitimi, ARGK üyeleri Veli Yaşar (Delîl) ve Mustafa Kaplan (Kazım) veriyordu. 1983 yılında Kürt özgürlük mücadelesine katılan komutan Delîl, Botan ve Garzan’ın ardından gerilla adaylarının eğitimi için Bagok’ta bulunuyordu. Komutan Kazım ise 1980’li yılların ikinci yarısından itibaren Midyat ve Nusaybin civarında gerilla mücadelesinin geliştirilmesi ve halkın örgütlenmesinde öncülük eden isimlerden birisiydi.

 

1 Nisan 1988 günü sabahın erken saatlerinde yeni gerilla adayları için mezuniyet töreni düzenlendi. Serxwebûn gazetesinin arşivinde eğitim devresinden ve yemin töreninden iki farklı fotoğraf yer alıyor. İlk fotoğrafta büyük imkansızlıklar altında, meşe ağaçlarının gölgesinde gerillaların siyasi eğitim yaptığı görülüyor.

İkinci fotoğraf ise; sabahın ilk ışığında ARGK/ERNK bayrakları ve silahlara el basarak yapılan yemin törenine ait. Bu fotoğrafta Delîl’in ayakta, Kazım’ın ise oturarak yemin töreni hazırladığı görülüyor.

Bu fotoğrafların çekildiği anlarda TSK, binlerce askeri güçle Bagok’un etrafını sardı. Askerler zaten uzun süredir kalabalık bir ARGK müfrezesinin bölgede konumlandığından haberdardı. Bir ihbar sonucu eğitim kampının yerini de öğrenen askerler, günün ilk ışıklarında gerçekleşen eğitim töreni sırasında saldırıya geçti.

 

Mardin ve Siirt’teki tugaylarda o gün bulunan bütün askeri gücüyle sarp kayalıklarla dolu Bagok’u kuşatmaya alan askerlere karşı, kimi tecrübeli kimi de ilk kez eline silah almış gerillaların çatışmaya girdi.

 

İçlerinde Ayten Tekin (Rojîn) isimli tek bir kadın gerilla vardı. O, İzmir’den yola çıkıp 8 Mart 1988’de gerillaya katılmıştı. Fakat henüz çok yeni bir gerilla olmasına ve eğitimini henüz bitirmiş olmasına rağmen sergilediği direnişle gerilla müfrezesine moral olurken, çatışmalar bir gün, bir gece sürdü.

 

Çatışmaların ardından Türkiye medyası bir pilot binbaşı ile iki astsubayın hayatını kaybettiğini verdi. PKK’nin 1984 yılından bu yana böylesine büyük bir çatışmaya yaşanmamıştı.

 

Bagok’ta yaşananlar sanatçı Hozan Dilgeş’in seslendirdiği “Li Mêrdînê Li Bagokê” (Bagok’ta) türküsüyle hafızalara kazındı.

 

 

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ